Çin’in Şıncou-23 uzay mekiği, üç taykonotu Tiengong Uzay İstasyonu’na başarıyla taşıdı. Yeni ekip, kritik görevleri ve deneyleri devralacak.
Çin İnsanlı Uzay Programı Ajansı’ndan yapılan açıklamaya göre, taykonotlar Cu Yangcu, Cang Cıyüen ve Lai Ka-ying’i taşıyan Şıncou-23 uzay mekiği, Tiengong Uzay İstasyonu’nun çekirdek modülüne başarıyla kenetlendi. Yaklaşık 3,5 saat süren yolculuğun ardından istasyona giren ekip, Şıncou-21 mekiğiyle 31 Ekim 2025’te gönderilen taykonotlardan görevi devralacak. Mekiğin fırlatılışı dün gece ülkenin kuzeybatısındaki Ciuçüen Uydu Merkezi’nden Long March 2F roketiyle gerçekleştirilmişti.
Yeni taykonot ekibinde yer alan 48 yaşındaki Cu Yangcu, Mayıs 2023’teki Şıncou-16 görevinde de Tiengong Uzay İstasyonu’nda görev yapmıştı. Cang Cıyüen ve Lai Ka-ying ise ilk kez insanlı uzay görevinde yer alıyor.
Şıncou-23 mekiğinin yük uzmanı olarak sefere katılan Lai Ka-ying, daha önce Hong Kong Emniyet Müdürlüğü’nde polis başmüfettişi olarak görev yapıyordu. Bilgisayar bilimleri uzmanı olan Lai, Çin’in Hong Kong Özel İdari Bölgesi’nden uzay istasyonu görevlerine katılan ilk taykonot unvanını kazandı.
Mekiğin pilotluğunu üstlenen Cang Cıyüen ise daha önce Çin Halk Kurtuluş Ordusu Hava Kuvvetleri’nde savaş uçağı pilotu olarak görev yapmıştı.
Yeni taykonot ekibinin normalde 6 ay süreyle görev yapması planlanıyor. Ancak, önceki seferlerden farklı olarak bir taykonot, uzun süreli uzay seferlerinin insan bedeni üzerindeki etkilerini incelemek amacıyla uzay istasyonunda 1 yıl kalacak.
Görev süresince ekip üyelerinin sağlık verileri yakından takip edilecek ve hangi ismin uzay istasyonunda uzun süre kalacağı bu verilere göre belirlenecek. Uzun süreli uzayda kalış, düşük yer çekimi ve radyasyon nedeniyle kemik yoğunluğu azalması, kas kaybı ve psikolojik yorgunluk gibi etkilere yol açabiliyor.
Rus astronot Valeri Polyakov, 1994-1995 yıllarında Mir Uzay İstasyonu’nda 437 gün kalarak bu alandaki rekoru elinde bulunduruyor. Taykonot ekibi, görev boyunca yaşam bilimleri, malzeme bilimi ve uzay teknolojileri alanlarında 100’den fazla deney ve uygulama projesi yürütecek.
Çin, ABD’nin uzay araştırmaları işbirliğini yasaklaması ve Uluslararası Uzay İstasyonu (ISS) programına katılımını engellemesi üzerine kendi yörünge istasyonu Tiengong’u kurmuştu. Rusya’nın Mir Uzay İstasyonu örnek alınarak inşa edilen Tiengong, bir çekirdek modül ve iki laboratuvar modülünden oluşuyor.
İstasyonun ana parçası “Tienhı” çekirdek modülü 29 Nisan 2021’de, “Vıntien” laboratuvar modülü 24 Temmuz 2022’de ve “Mıngtien” laboratuvar modülü 31 Ekim 2022’de fırlatılmıştı. Bu modüllerin eklenmesiyle “T” biçimli ana iskelet kurulumu tamamlanarak istasyon “uygulama ve geliştirme aşamasına” geçti.
“Şüntien” adı verilen bir uzay teleskobunun da ayrı modül olarak istasyona eklenmesi planlanıyor. Üç kişilik taykonot ekibinin dönüşümlü görev yaptığı istasyona “Şıncou” mekikleriyle personel, “Tiencou” mekikleriyle de ikmal malzemeleri taşınıyor.
