Türkiye, yapay zeka alanında ulusal atılım için kapsamlı yol haritasını ve milyarlarca dolarlık yatırım planını uygulamaya koydu.
Türkiye, yapay zeka alanında ulusal bir atılım gerçekleştirmek amacıyla kapsamlı bir yol haritasını ve milyarlarca dolarlık yatırım planını devreye aldı. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı liderliğindeki bu strateji, TÜBİTAK Yapay Zeka Enstitüsü, üniversiteler ve özel sektör işbirliğiyle akıllı üretimden finansa kadar birçok sektöre odaklanıyor. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın 13 Haziran’da açıkladığı plan, İstanbul’u yapay zeka vitrini yapmayı ve 10 milyar dolarlık özel sektör kaynağını harekete geçirmeyi hedefliyor.
Yol haritası kapsamında, devlet destekli yapay zeka projelerinin ürüne dönüştürülmesi hedefleniyor. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, TÜBİTAK Yapay Zeka Enstitüsü, üniversiteler ve araştırma merkezlerini çeşitli çağrılarla bir araya getiriyor.
TÜBİTAK, “Yapay Zeka Ekosistem Çağrısı”nın 2026 yılı başvurularını almaya başladı. Bu çağrı, ihtiyaç sahibi şirketleri teknoloji sağlayıcı firmalar, üniversite ve araştırma merkezleri ile TÜBİTAK Yapay Zeka Enstitüsü (YZE) konsorsiyumları aracılığıyla desteklemeyi amaçlıyor.
Akıllı üretim, gıda, tarım, hayvancılık, finans teknolojileri, e-ticaret, iklim değişikliği ve eğitim gibi öncelikli alanlardaki yapay zeka çözümleri bu kapsamda desteklenecek. Proje bütçeleri, belirli kalemler hariç en fazla 10 milyon lira olarak belirlendi. Başvurular 18 Eylül’e kadar TEYDEB sistemi üzerinden alınacak.
Kamu kurum ve kuruluşlarının yapay zeka ihtiyaçları da “Kamu Yapay Zeka Ekosistemi Çağrısı” ile karşılanıyor. Finans, e-ticaret, akıllı eğitim, üretim, iklim değişikliği ve tarım gibi alanlarda çözümler geliştirilmesi hedefleniyor. AR-GE süresi 48 aya kadar olan projelere farklı tutarlarda destek sağlanırken, kurumların başvuruları devam ediyor.
Türkiye, yapay zeka alanında uluslararası işbirliklerini genişletiyor. Almanya ve Fransa’nın da yer aldığı 10 Avrupa ülkesi ile Japonya ile yapay zeka destekli robotik projeleri için süreç başlatıldı.
“CONCERT Japan” platformu üzerinden Avrupa ve Japonya’daki araştırmacılar, yapay zeka destekli otonom sistemler ve akıllı robotikler geliştirecek. Bu işbirliği, dinamik ve insan merkezli ortamlarda çalışabilen uyarlanabilir teknolojilere odaklanıyor. Program başvuruları bu ay içinde alınacak.
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından başlatılan HIT-30 Programı, yapay zeka projelerine önemli destekler sunuyor. Bu program, veri merkezlerinden çip ve batarya teknolojilerine kadar geniş bir yelpazedeki projelere finansman sağlıyor.
HIT-30, kamu, sanayi, sağlık, finans, savunma ve akademi gibi stratejik sektörlerde dijital dönüşümü amaçlıyor. Yapay zeka çalışmalarına 1,6 milyar dolar destek ayrıldı. Program, yüzde 60’a varan vergi teşviki, yüzde 40’a kadar hibe ve yüzde 70’e varan finansman imkanları sunuyor.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, 13 Haziran’daki açıklamasında İstanbul’u yapay zeka alanında Türkiye’nin uluslararası vitrini olarak konumlandırdıklarını belirtti. “Terminal İstanbul” projesi, yapay zeka girişimcileri ile küresel yatırımcıları bir araya getirecek önemli bir merkez haline gelecek.
Türkiye’nin yapay zeka kapasitesini güçlendirmek için veri merkezi ve bulut altyapılarına en az 10 milyar dolarlık özel sektör ağırlıklı kaynak aktarılması hedefleniyor. Ayrıca, 5 öncelikli sektörde yenilikçi çözümler için düzenleyici deney alanları kurulacak. Ulusal Yapay Zeka Kurulu, bu sürecin yönetişimini sağlayacak.
Bu çalışmaların finansmanı için Ulusal Yapay Zeka Büyüme Fonu oluşturulacak. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, eylemlerin uygulanmasını düzenli olarak takip edecek. Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı ile harekete geçirilen kaynakların, 1 trilyon lirayı aşkın katma değer üretmesi bekleniyor.
