TÜBİTAK BİLGEM tarafından geliştirilen yerli yapay zeka asistanı BİLGE, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın kişisel asistanı olacak. Türkçe odaklı çalışan BİLGE, kültürel referansları doğru aktarıyor ve veri güvenliğini sağlıyor.
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı himayesinde TÜBİTAK BİLGEM tarafından geliştirilen ve Türkçenin dilsel özelliklerini temel alan yapay zeka asistanı BİLGE, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın kişisel asistanı olarak hizmet vermeye hazırlanıyor. Milli bir yapay zeka ekosisteminin parçası olarak tasarlanan BİLGE, Türkçe düşünen, dijital egemenliği destekleyen ve global standartlarda performans sunan bir vizyonla hayata geçirildi.
BİLGE, veri egemenliğinin korunması, yerli modellerin yaygınlaştırılması ve yüksek parametreli milli modellerin yerel kaynaklarla geliştirilmesi hedefleri doğrultusunda geliştirildi. Bu model, Türkçe üzerinde tam hakimiyet sağlayarak raporlar, yazışmalar ve içerik taslakları oluşturabiliyor, uzun metinleri özetleyebiliyor ve sorulara bağlama uygun yanıtlar verebiliyor.
Türk yapay zekası olarak tanıtılan BİLGE, Türkçe ve İngilizce arasında çeviri yaparken kültürel referansları doğru aktarma yeteneğine sahip. Hukuki metin analizi, mevzuat sorgulamaları ve kurumsal bilgi bankalarıyla entegrasyon gibi alanlarda da etkin rol oynayabiliyor. Sektöre özel çağrı asistanları ve danışmanlık sistemleri için güçlü bir dil altyapısı sunan BİLGE, Türkçenin dilsel inceliklerini ve kültürel bağlamını dikkate alarak daha isabetli çıktılar üretiyor.
BİLGE’nin kullanım alanları vatandaşlık ve kamu hizmetlerinden bankacılık, finans, sağlık ve eğitime kadar geniş bir yelpazeyi kapsıyor. Müşteri hizmetleri, içerik üretimi, doküman analizi ve iş süreçlerinin otomasyonunda değer sağlayan model, Türkçe doğal dil işleme araştırmaları ve akademik projeler için de altyapı sunuyor. Özellikle tıbbi kayıtların işlenmesi, klinik doküman analizi ve hasta iletişimi süreçlerinde destekleyici çözümler geliştirilmesine katkı sağlıyor.
Model, “varsayılan kültür” yerine Türkiye’yi merkeze alarak Türkçeyi birincil düşünce dili olarak kullanıyor. Dili anlamanın yanı sıra akıl yürüterek, başka bir dilden çeviri yapıyormuş gibi değil, doğal ve akıcı ifadeler tercih ediyor. Sistem, Türkçeyi daha hızlı, verimli ve düşük enerji tüketimiyle işleme kapasitesine sahip bulunuyor.
BİLGE, kurumlara yerel bağlama uygun, hızlı ve güvenli bir yapay zeka altyapısı sağlayarak kamu süreçlerinde verimliliği artırmayı hedefliyor. Kritik yapay zeka kabiliyetlerinin yerli kaynaklarla geliştirilmesine katkı veren model, ulusal verilerin ülke içinde işlenmesini ve depolanmasını sağlayarak dışa bağımlılığı azaltıyor.
TÜBİTAK BİLGEM mühendisleri tarafından uçtan uca geliştirilen BİLGE’nin tüm bileşenleri yerli olarak üretildi. Genel çeviri kategorisinde öncü modeller arasında birinci sırada yer alırken, kültürel çeviri kategorisinde diğer büyük dil modellerine kıyasla yüzde 41’e kadar daha yüksek performans gösteriyor. Kültürel çeviri skoru 50 üzerinden 44,44 olarak belirlenen BİLGE, 1 trilyon kelimelik ham veri kullanıyor. Model ailesi, 1 milyardan 122 milyara uzanan parametre skalasıyla farklı ihtiyaçlara yönelik geniş bir yelpaze sunuyor.
Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından duyurulan Türkiye’nin Yapay Zeka Vizyonu ve Eylem Planı’nın bir parçası olan BİLGE’nin genel kullanıma açılması için son hazırlıklar yapılıyor. Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, BİLGE ile gerçekleştirdiği etkileşimleri paylaşarak modelin devlet hizmetinde kullanılacağını belirtmişti. BİLGE’nin genel kullanıma açılmasıyla ilgili duyurular Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile TÜBİTAK’ın resmi kanalları üzerinden yapılacak.
