Oulu Üniversitesi ve Queen Mary Üniversitesi’nden araştırmacılar tarafından yürütülen ve prestijli bilim dergisi Science’ta yayınlanan yeni bir çalışma, arıların bilişsel yeteneklerine dair çarpıcı bulgular ortaya koydu. Bilim dünyasında büyük yankı uyandıran bu araştırma, arıların düşünme ve problem çözme becerilerinin ne kadar ileri düzeyde olduğunu gösterdi. Yaklaşık 100 yıl önce şempanzeler üzerinde yapılan klasik “kutu ve…
Oulu Üniversitesi ve Queen Mary Üniversitesi’nden araştırmacılar tarafından yürütülen ve prestijli bilim dergisi Science’ta yayınlanan yeni bir çalışma, arıların bilişsel yeteneklerine dair çarpıcı bulgular ortaya koydu. Bilim dünyasında büyük yankı uyandıran bu araştırma, arıların düşünme ve problem çözme becerilerinin ne kadar ileri düzeyde olduğunu gösterdi.
Yaklaşık 100 yıl önce şempanzeler üzerinde yapılan klasik “kutu ve muz” deneyi, bu kez arılar üzerinde uygulandı. Deneyde, henüz birkaç haftalık olan bambus arıları, tavanı uçamayacakları kadar alçak ancak uzanamayacakları kadar yüksek olan şeffaf bir bölmeye konuldu. Arıların, yukarıdaki şekerli yapay çiçeğe ulaşabilmek için odadaki küçük bir strafor topu çiçeğin altına kadar yuvarlaması ve üzerine tırmanması gerekiyordu. Şaşırtıcı bir şekilde, test edilen arıların yüzde 75’i, bu karmaşık adımı kendi içgörüleriyle çözerek hedeflerine ulaşmayı başardı.
Araştırmacılar, arıların hareketlerinin tesadüf olmadığını belirlemek için deneyin şartlarını daha da zorlaştırdılar. Arılar, çiçeğin yerini hatırlayabilmek için odanın ışıklarının kırmızıya çevrilmesi ve ortama rastgele bir top bırakılması gibi ek zorluklarla karşı karşıya kaldılar. Bu aşamada test edilen 30 arıdan 23’ü, topu çiçeğin tam altına yuvarlayarak ne yaptıklarının bilincinde olduklarını kanıtladı.
Uzmanlar, elde edilen sonuçların, arıların sadece basit refleks makineleri olmadığını gösterdiğini vurguluyor. Minyatür beyinlerin, yeni ve karmaşık problemlere esnek çözümler üretebilecek kapasitede olduğu belirtiliyor. Havacılık ve hayvan davranışı uzmanları, arıların laboratuvar ortamlarında daha önce de nesneleri manipüle etme ve sayma gibi karmaşık görevleri başarıyla yerine getirdiğini hatırlatarak, bu son deneyin arıların olağanüstü zeka kapasitesini gözler önüne serdiğini belirtiyor.
Bilim insanları, arıların küçük sinir sistemlerine sahip olmalarına rağmen bu canlıların olağanüstü zeka potansiyeline sahip olduklarını ve insanların büyük beyinlere sahip oldukları için zekalarının sadece onlara özgü olduğu algısının yanlış olduğunu vurguluyor. Bu çalışmanın, doğadaki canlılara karşı daha saygılı bir tutum benimsememiz gerektiğini hatırlattığı belirtiliyor.
